پهنای باند (BandWith)، واژهای است كه براي تشريح اتصال پرسرعت دادهها و اطلاعات به كار میرود . به عبارت علمیتر ((پهنای باند عبارت است از مقدار اطلاعات عبور داده شده از کانال ارتباطی در واحد زمان)) . این کانال ارتباطی ممکن است سیم مسی خطوط تلفن ، فیبرنوری و یا امواج ماکروویو (ماهواره ، بیسیم) باشد . به یک مثال توجه فرمائید : کانالهای ارتباطی را جادهای برای عبور اتومبيلها در نظر بگيريد و داده ها را همان اتومبيلها فرض کنيد. واضح است که هر قدر پهنای جاده بيشتر باشد، ماشين های بيشتری میتوانند از جاده در کنار يکديگر عبور کنند. مشابه همين مثال، پهنای باند به نسبت بزرگی ، داده های بيشتری را در يک مدت زمان مشخص جا به جا میکند و در نتیجه سرعت بیشتری را جهت تبادل اطلاعات برای کاربر فراهم میکند .
مقدار حجم اطلاعات به صورت کلی توسط ((بايت)) اندازهگيری میشود (کيلو بايت، مگابايت، گيگابايت و ... ) ولی برای اندازهگيری پهنای باند از ضريبهای ((بیت در ثانیه)) استفاده میشود (کيلوبيت در ثانيه، مگابیت در ثانیه، گیگابیت بر ثانيه و ... ). هر بایت برابر است با 8 بیت. به طور مثال وقتی گفته میشود سرعت اتصال به اینترنت 56 کیلوبیت بر ثانیه(Dialup) است یعنی میتوانیم در هر ثانیه 8 کیلوبایت را ارسال یا دریافت کتیم و چنانچه در حال دانلود یک فایل با حجم 1 مگابایت (1000 کیلوبایت) باشیم ظرف مدت زمان 125 ثانیه قادر هستیم فایل را به طور کامل دانلود کنیم.
ارتباط تلفنی (Dialup) : این نوع ارتباط بر روی بستر سیم مسی تلفن و به صورت شماره گیری ارائه میشود و نهایت سرعت ارتباط در بهترین شرايط (که معمولاً به دلیل مشکلات مخابراتی ميسر نميشود) 56 کیلوبیت بر ثانیه است . ارتباط خطوط E1 : این خطوط بر روی بستر سیم مسی مخابرات و با سرعتی معادل 2/048 مگابیت (حدود 2000 کیلوبیت) ارائه میشود . این خطوط را معمولاً شرکتهای اینترنتی جهت ارائه خدمات Dialup به کاربران خود از مخابرات تهيه میکنند . هر خط E1 توانائی برقراری ارتباط با 30 کاربر Dialup را به طور همزمان دارا میباشد. ارتباط : ADSL این خطوط بر روی بستر سیم مسی مخابرات و با سرعتی بین 512 کیلوبیت بر ثانیه تا 6 مگابیت بر ثانیه متناسب به نوع تجهیزات مورد استفاده و فاصله بین کاربر و سرویس دهنده اینترنت برقرار میگردد . این نوع ارتباط مناسب ارائه سرویس به کاربران خانگی بوده و از نظر اقتصادی مقرون به صرفه میباشد . ارتباط بیسیم : این نوع ارتباط به صورت امواج ماکرویو بوده و هیچگونه وابستگی به خطوط فیزیکی مانند خطوط تلفن ندارد . در ارتباط بیسیم حجم انتقال اطلاعات تا 108 مگابیت بر ثانیه میرسد. ارتباط بیسیم یکی از مناسبتربن نوع ارتباط جهت انتقال پهنای باند بالا با هزینه مناسب بوده و در دو نوع wifi و wimax ارائه میشود . ارتباط فیبرنوری : این نوع ارتباط همانطور که از نامش پیداست بر روی بستر فیبرنوری برقرار شده و بیشترین سرعت ارتباط را با کمترین کاهش کيفيت را میسر میسازد . برخی از انواع این ارتباط : خطوط STM1 با سرعت اتصال معادل 155.56 مگابیت بر ثانیه ، خطوط STM4 با سرعت اتصال معادل 622.08 مگابیت بر ثانیه میباشد . این نوع ارتباط هزینه بسیار بالا و کیفیتی فوق العاده را داشته و بیشتر مناسب سرویس دهندههای اینترنت و شرکتهای مخابراتی میباشد . لازم به ذکر است اینترنت بین کشورها و شهرها توسط فیبرنوری منتقل میگردد . ارتباط ماهوارهای : این ارتباط نیز همانند ارتباط بیسیم بر اساس امواج ماکرویو ارتباطی پرسرعت را برقرار میسازد . این نوع ارتباط بیشتر مناسب مناطقی است که به خطوط تلفن و فیبرنوری دسترسی نداشته و امکان برقراری ارتباط بیسیم هم میسر نیست. نمونه این نوع ارتباط شبکه بانکی کشور را میتوان نام برد.